«Δεν θα είσαι ποτέ ευτυχισμένος αν συνεχώς αναζητάς από τι αποτελείται η ευτυχία. Δεν θα ζήσεις ποτέ αν συνεχώς αναζητάς το νόημα της ζωής».

—Albert Camus


Κάπου στην Αθήνα, Παρασκευή βράδυ, κάποιος στο σπίτι του ακούει μουσική από ένα μαγαζί λίγο πιο κάτω και θα ήθελε να είναι κι' αυτός εκεί. Στο διπλανό μαγαζί μια παρέα θα ήθελε να είναι σε κάποιο κλαμπ σε κάποιο ελληνικό νησί γιατί είναι καλοκαίρι. Σ' ένα κλαμπ σε κάποιο ελληνικό νησί μία άλλη παρέα θα ήθελε να κάνει τον γύρο της Ευρώπης με ένα σακίδιο στην πλάτη. Σε κάποιο γύρο της Ευρώπης κάποιοι νομάδες θα ήθελαν να είναι στην Νέα Υόρκη. Μία παρέα στην Νέα Υόρκη έχει βαρεθεί την κοσμοπολίτικη ζωή και θα ήθελε να τα ταξιδέψει στην Νότια Αμερική. Κάπου, κάποιος, κάπου, θα ήθελε να είναι κάπου άλλου.

Κανείς δεν είναι παρών πουθενά. Όλοι θέλουν να είναι κάπου αλλού που θα αισθάνονται καλύτερα.

Όλοι πιστεύουν ότι ζουν μία μέτρια ζωή και αναζητούν την απόλυτη ευτυχία. Το μόνο που μένει είναι να βρουν το κλειδί που ανοίγει το μαγικό μπαούλο ώστε να τους αποκαλυφθεί το υπέρτατο μυστικό.

Μόλις μάθουν το μυστικό, τότε όλα θα είναι καλύτερα. Θα καταφέρουν να είναι ευτυχισμένοι μια για πάντα.

Τι είναι η ευτυχια;

Ο καθένας έχει την δική του ερμηνεία για την ευτυχία. Άλλος την βρίσκει σε καθημερινά πράγματα, άλλος το βράδυ που γυρνάει σπίτι στο παιδί του και κάποιος άλλος όταν δουλεύει σε projects που του αρέσουν.

Αλλά αυτό που ονομάζουμε—ο περισσότερος κόσμος—είναι ένα πλαίσιο που αισθανόμαστε καλά χωρίς την αίσθηση του πόνου.

Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορείς να αποκτήσεις την ευτυχία. Πρώτον γιατί δεν είναι στο χέρι σου. Δεύτερον γιατί χωρίς δυστυχία δεν υπάρχει ευτυχία.

Αλλά ακόμα και αν μπορούσες να την κατακτήσεις στο τέλος θα γινόσουν δυστυχισμένος γιατί ολοκλήρωσες τον σκοπό σου.

Αν ν’ αναλύσουμε την ετυμολογία της «ευτυχίας»—ή της «δυστυχίας»—, μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα την σημασία της:

Ευ (καλή) + τύχη

Αντίστοιχα, η δυστυχία:

Δυσ (κακή τύχη) + τύχη

Δεν μπορείς να βρεις την ευτυχία. Σε βρίσκει, σε ανύποπτες στιγμές, για μικρό χρονικό διάστημα. Και ποτέ δεν διαρκούν αυτές οι στιγμές για πάντα—όπως οτιδήποτε στη στη ζωή.

Ευτυχία είναι να βγαίνεις από το μαγαζί που έτρωγες το μεσημεριανό σου και να γνωρίζεις τον έρωτα της ζωής σου. Δυστυχία είναι να αρρωσταίνει κάποιος άνθρωπος σου. Ευτυχία είναι να παίρνεις τις εξετάσεις από τον γιατρό και να είναι όλα καλά. Δυστυχία είναι να χάνεις την δουλεία σου.

Το κυνήγι της ευτυχίας είναι χαμένη υπόθεση γιατί δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον κόσμο.

Αυτό όμως που είναι δική μας υπόθεση είναι το να είμαστε γεμάτοι. Να είμαστε αισιόδοξοι, να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για μία καλύτερη ζωή. Να οραματιζόμαστε μία καλύτερη ζωή και μία καλύτερη κοινωνία.

Όλα έχουν να κάνουν με την οπτική που βλέπουμε τις καταστάσεις.

Πως θα είσαι πιο «γεμάτος»

α) Συγκεντρώσου στην στιγμή

Όταν πρωτοδοκίμασα να κάνω διαλογισμό, ένιωσα πολύ άβολα. Το ξέρω, οι περισσότεροι διατυμπανίζουν πόσο φανταστικά αισθάνθηκαν την πρώτη φορά που το δοκίμασαν.

Ήταν μία καλοκαιρινή μέρα και είχα αρκετό χρόνο να περάσω μόνος μου. Οπότε πήγα στην παραλία, που ήταν άδεια. Με τόση ησυχία μου ήρθε η ιδέα να δοκιμάσω να κάνω διαλογισμό. Δεν ήταν η πρώτη μου φορά, αλλά ήταν η πρώτη φορά που πέτυχε—ή έτσι μου φάνηκε.

Έκατσα οκλαδόν, έκλεισα τα μάτια μου και άρχισα να εστιάζω στα κύματα. Είχα βάλει χρόνο δέκα λεπτά. Και ήταν πολύ εύκολο. Ήταν τόσο εύκολο που όταν άνοιξα τα μάτια μου είχαν περάσει 15 λεπτά. Οπότε είπα να επεκτείνω τον χρόνο και να συνεχίσω για όσο μπορώ. Πέρασαν άλλα δέκα λεπτά.

Διαλογιζομουν επί 25 λεπτά. Ένιωθα όμορφα που το κατάφερα.

Στον δρόμο προς το σπίτι δεν σκεφτόμουν τίποτα. Άκουγα καλύτερα και ήμουν εστιασμένος στο παρόν: παρατηρούσα τα μαγαζιά, τον δρόμο, τον κόσμο και όλες τις λεπτομέρειες γύρω μου. Η ακοή μου ήταν λες και είχα ανεβάσει την ένταση του ήχου.

Κάποια στιγμή ένιωσα άβολα γιατί δεν έκανα δεύτερες σκέψεις. Λες και σταμάτησε να λειτουργεί το μυαλό μου. Αναρωτιόμουν αν έπαθα κάνα εγκεφαλικό από την υπερπροσπάθεια. Προσπαθούσα να φέρω σκέψεις στο μυαλό μου—πως λένε τους γονείς μου, ποιον έχουμε πρωθυπουργό, που βρισκόμουν, τι ημερομηνία είχαμε.

Δεν υπερβάλω ήταν τόσο άβολο.

Είναι υπέροχο να μην σε απασχολούν άσκοπες σκέψεις όλη την ώρα. Από την άλλη αν έχεις συνηθίσει να ονειροπολείς, φαίνεται κάπως περίεργο.

Ο διαλογισμός είναι υπέροχος. Μπορείς να διαλογίζεσαι καθημερινά, με τον εστιάζεις στις στιγμές και να μην ξεφεύγεις σε άλλους κόσμους.

Η συγκέντρωση στις στιγμές είναι, όπως όλα τα πράγματα, μία συνήθεια. Αν ζεις σε άλλους κόσμους—όπως εγώ—για να το αλλάξεις πρέπει να αλλάξεις την συνήθεια. Αυτό συνεπάγεται με το ότι θα κόψεις τις καθημερινές σκέψεις που σε απασχολούν.

Δεν γίνεται να σηκωθείς αύριο και να πεις α ωραία πλέον θα ζω την στιγμή. Αν έχεις τέτοια προσδοκία θα δυσαρεστηθεις και θα αποτύχεις.

Η ονειροπόληση είναι σαν ναρκωτικό. Μας ανεβάζει την ντοπαμίνη και ξεφεύγουμε από την πραγματικότητα.

Ας πάρουμε πρώτα τα μειονεκτήματα του να σκέφτεσαι διάφορα:

  • Δεν ζεις την ζωή σου
  • Αγχώνεσαι για πράγματα που δεν θα συμβούν
  • Χαίρεσαι για πράγματα που δεν θα συμβούν
  • Δημιουργείς ανύπαρκτες προσδοκίες

Για αρχή αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να καταλάβεις ότι έχεις πρόβλημα. Αφού το καταλάβεις αυτό τότε πρέπει σιγά-σιγά να λύσεις το πρόβλημα.

  1. Κόψε την συνήθεια να βρίσκεσαι αλλού. Κάθε φορά που φεύγει το μυαλό σου, έλα στην πραγματικότητα.
  2. Ενεργοποιήσου. Μπορείς να γραφτείς σε αθλητική ομάδα, σε improv, να μάθεις σκάκι ή να κάποιο μουσικό όργανο. Οτιδήποτε θα σε βάλει σε διαδικασία συγκέντρωσης.
  3. Κάνε διαλογισμό.

Προφανώς δεν γίνεται όλη την ώρα να είσαι συγκεντρωμένος στην στιγμή, κάποιες φορές το μυαλό θα ξεφεύγει. Αλλά όταν γίνεται σε καθημερινή βάση, τότε καταντάει δυσλειτουργικό και προβληματικό.

β) Συμπεριφέρσου στους άλλους σαν να είναι το τέλος και όχι το μέσο

Ας πούμε ότι μένεις σε μία δουλεία που δεν γουστάρεις. Κάθε πρωί που ξυπνάς σιχτιρίζεις. Ας πούμε τώρα ότι κάποιος φίλος σου έχει ανάγκη από λεφτά και σου ζητάει δανεικά. Εσύ του τα δίνεις αλλά ο φίλος σου ξαφνικά σταματάει να σηκώνει τα τηλέφωνα και σε αποφεύγει . Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα; Μάλλον θα βαράς το κεφάλι σου στον τοίχο για τις ώρες που πήγαν χαμένες και τα λεφτά που έχασες.

Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι γιατί χρησιμοποιείς την δουλεία σου ως μέσο για να βγάζεις μόνο λεφτά. Θα μου πεις, «ρε μαλάκα Νίκο, για ποιον άλλο λόγο να κάθομαι να δουλεύω;» Ξέρω γω, γιατί κάτι πρέπει να κάνεις για να περνάς την καθημερινότητα σου; Γιατί χωρίς εργασία αισθανόμαστε κενοί;

Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την καθημερινή εργασία αλλά γενικά με την ζωή μας. Όταν βλέπουμε τα πάντα σαν μέσο για να κάνουμε κάτι άλλο τότε στην περίπτωση που δεν έρθει το επιθυμητό αποτέλεσμα έρχεται η δυσαρέσκεια.

Σταμάτα να σκέφτεσαι την ζωή σαν βήματα για να φτάσεις σε κάτι άλλο.

Αν κάνω το x τότε θα έρθει το ψ και θα βρω την ευτυχία. Βρες νόημα σε ό,τι κάνεις. Αν δεν βρίσκεις τότε μην το κάνεις.

Αυτό ισχύει για δουλειές, ανθρώπους, οτιδήποτε κάνεις. Όταν κάνεις κάτι, κάνε το γιατί το απολαμβάνεις.

γ) Απόλαυσε την ζωή όπως είναι—και όχι όπως την έχεις στο μυαλό σου

Η ζωή έχει πόνο, χαρά, θλίψη, αρρώστιες, υγεία, πολέμους, ειρήνη και μερικές φορές κακά φαγητά. Είναι η αντίθεση που δημιουργεί την ζωή. Αν θέλεις μία ζωή χωρίς πόνο, χωρίς λάθη τότε διαλέγεις μία άνοστη ζωή.

Σταμάτα να ψάχνεις το υπέρτατο στάδιο που θα σε οδηγήσει στην ευτυχία και την ευημερία. Δεν υπάρχει τέτοιο στάδιο.

Σταμάτα να ψάχνεις instructions για το πως να ζήσεις την ζωή σου. Δεν υπάρχουν. Εσύ ορίζεις την ζωή σου.