Έχω χάσει το μέτρημα για τις φορές που έχω ακούσει: «η νέα γενιά είναι πολύ άτυχη. Εμείς προλάβαμε το παιχνίδι στις αλάνες. Δεν ήμασταν πάνω από μία οθόνη, αποξενωμένοι». Έχει πλάκα που κάθε γενιά αυτοχαρακτηρίζεται, με τον τρόπο της, μοναδική και πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες και τις επόμενες.

Είναι γνωστή η ταινία.

Ίσως φταίει η κρίση που περάσαμε σαν χώρα και ότι δεν βλέπουμε μέλλον, αλλά τα τελευταία χρόνια αναπολούσαμε τα 90’s. Αφιερώματα από μουσική έως ταινίες και παιδικές σειρές1. «Εμείς προλάβαμε σαΐνη, ντραγκονμπαλ, στρουμφάκια, η σημερινή νεολαία τι βλέπει;»

«Πως έχουν χαλάσει έτσι όλα; Τι διάολο γίνεται;»

(τα ίδια ακριβώς λέγανε για εμάς οι παλαιότερες γενιές)

Πριν λίγο καιρό πέτυχα δύο κοπέλες να συζητούν σ’ ένα μαγαζί. «Δεν ζούνε τα νέα παιδιά», είπε η μία κοπέλα στην άλλη και έφυγε για να συνεχίσει την μέρα της. Η κοπέλα που έμεινε, γύρισε προς το μέρος μου και άρχισε τον μονόλογο: στο χωριό μου, που πήγα για διακοπές, τα παιδιά αντί να πάνε στις κούνιες, καθόντουσαν πάνω από ένα tablet.

Οκ Μαράκι, ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα εδώ πέρα; Μην μου πεις ότι σ’ έχει πιάσει ο καημός για τα νέα παιδιά, γιατί ξέρουμε και οι δύο ότι χέστηκες.

Κρίνεις τα νέα παιδιά ότι είναι όλη την ώρα πάνω από ένα κινητό και την ίδια στιγμή φεύγεις από την δουλεία σου—που ήσουν 8 ώρες πάνω από ένα υπολογιστή—για να πας σπίτι να δεις…Netflix.

Προφανώς, από τις πράξεις σου, καταλαβαίνω ότι αν είχες γεννηθεί πριν λίγα χρόνια θα έκανες ακριβώς το ίδιο που κάνουν τα νέα παιδιά, θα ήσουν πάνω από ένα…tablet.

Οι εποχές αλλάζουν και η συγκεκριμένη περίοδος που ζούμε είναι καλή εξαιτίας της τεχνολογίας.

Αλλά μερικές φορές, ενώ η τεχνολογία μας βοηθάει, δεν μας αρέσει. Όπως για παράδειγμα όταν βλέπουμε ανθρώπους να είναι με τα κινητά τους τηλέφωνα όλη την ώρα. Και μας πιάνουν οι βαθυστόχαστες σκέψεις όπως το που οδεύουμε σαν κοινωνία—spoiler alert: κανείς δεν ξέρει.

Γιατί έχουμε πρόβλημα όταν χρησιμοποιούν τα κινητά τηλέφωνα;

Ακούω γνωστούς μου να γκρινιάζουν γ’ αυτούς που είναι μ’ ένα κινητό στο χέρι. Μερικές φορές, όταν μπαίνω στο τρένο, έχω τις ίδιες σκέψεις και αναρωτιέμαι γιατί μας ενοχλεί τόσο πολύ, όταν οι άλλοι δίνουν την προσοχή τους σε μία οθόνη 4″ ιντσών.

Όταν έχουμε βγει για μπύρα, μ’ ενοχλεί να παίζεις με το κινητό σου. Συγνώμη, αλλά αν είναι να σε βλέπω να μπαίνεις στο Facebook, προτιμώ να μείνω σπίτι (έχω φύγει από παρέα γι’ αυτό το λόγο). Στην μισή ώρα που είμαστε μαζί, θέλω την προσοχή σου.

Γιατί όμως μας ενοχλεί όταν βλέπουμε ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε να είναι με τα κινητά τους όλη την ώρα; Είναι σαν να μας ενοχλεί που ο άλλος διαβάζει ένα βιβλίο.

Οι αιτίες είναι πολύ συγκεκριμένες:

α) Είμαστε εγωκεντρικοί: Δεν μας αρέσει όταν δεν έχουμε την προσοχή των άλλων. Ακόμα και όταν δεν μας ξέρουν, μας τσινάει που δεν βρισκόμαστε στο radar τους.

β) Φοβόμαστε το μέλλον: Φοβόμαστε για το πως μπορούν ν’ αλλάξουν οι σχέσεις και η επαφή μεταξύ των ανθρώπων στο μέλλον.

Και στις δύο περιπτώσεις χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να δικαιολογήσουμε στην μία περίπτωση τον ναρκισσισμό μας και στην άλλη τον φόβο μας για το μέλλον.

Γιατί χρησιμοποιούμε τα κινητά μας τηλέφωνα, όλη την ώρα;

Κάθε άνθρωπος θα σου δώσει διαφορετική απάντηση. Ο ένας θα σου πει ότι κοιτάει τα μέιλ της δουλειάς του και δεν μπορεί να το αποφύγει. Κάποιος άλλος γιατί βαριέται. Όλες αυτές οι απαντήσεις είναι πειστικές.

Πόσες φορές έχεις βρεθεί, με το λεωφορείο, σε κίνηση και βγάζεις το κινητό για να μπεις στο διαδίκτυο ή να παίξεις κάποιο παιχνίδι για να αποφύγεις την βαρεμάρα; Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να πιάνεις το τηλέφωνο σου όταν σ’ αφήνουν μόνο σου;

Κατά διαστήματα το κάνουμε από βαρεμάρα αλλά τις περισσότερες είναι επειδή φοβόμαστε να μείνουμε με τις σκέψεις μας. Φοβόμαστε να μείνουμε μόνοι μας.

Κάθε τόσο πετυχαίνω κάποιον στα ΜΜΕ που μιλάει στο τηλέφωνο με τις ώρες και μόλις το κλείσει παίρνει κατευθείαν κάποιον άλλον για να συνεχίσει να μιλάει. Αυτά τα άτομα χρησιμοποιούν τους φίλους τους για να σκοτώσουν την βαρεμάρα τους.

Είναι όπως το βράδυ που ανοίγουμε την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο γιατί χρειαζόμαστε τον θόρυβο για να κοιμηθούμε.

Τηλέφωνο
Η νέα καθημερινότητα μας

Χρησιμοποιούμε τα κινητά τηλέφωνα—κατά επέκταση την τεχνολογία—είτε γιατί βαριόμαστε είτε γιατί θέλουμε ν’ αποφύγουμε τις σκέψεις μας.

Πριν χρόνια αντί για κινητά τηλέφωνο με πρόσβαση στο διαδίκτυο, είχαμε κινητά τηλέφωνα με φιδάκι. Και πριν από αυτό καπνίζαμε2 και διαβάζαμε εφημερίδες.

«Ναι, αλλά έχουν αλλάξει οι σχέσεις μεταξύ ανθρώπων, έχουμε αποξενωθεί».

Όχι αγαπητέ μου αναγνώστη.

Ούτε οι διαπροσωπικές σχέσεις έχουν αλλάξει όπως θέλουμε να πιστεύουμε.

Βλέπεις παρέες που αντί να μιλάνε μεταξύ τους, χαζεύουν στα κινητά τους και σκέφτεσαι πως έχουμε γίνει έτσι, πως μας έχουν κάνει τα κινητά και κοινωνικά δίκτυα.

Αλλά πάντα έτσι ήταν. Γιατί τα άτομα σ’ αυτές τις παρέες δεν έχουν-είχαν κάτι να πουν. Πριν δέκα χρόνια αν τους έβαζες σ’ ένα τραπέζι μαζί, πάλι δεν θα είχαν κάτι να συζητήσουν. Γι’ αυτό το λόγο θ΄ άρχιζαν να κουτσομπολεύουν τους διπλανούς τους. Μόλις τελείωνε το κουτσομπολιό, θα πείραζε ο ένας τον άλλον—πολλές φορές σε σημείο bullying.

Οι σχέσεις λοιπόν δεν έχουν αλλάξει. Οι άνθρωποι αυτό που αναζητούσαν και αναζητούν είναι η επαφή.

Αυτό που έχει αλλάξει είναι το μέσο και το πόσο βολική έχει γίνει η ζωή μας. Μπορούμε να μιλάμε με ανθρώπους που είναι χιλιόμετρα μακριά μας, σε άλλη χώρα. Ή μπορούμε να βρούμε το εστιατόριο που θέλουμε να φάμε μέσω GPS, αντί να σταματάμε με το αμάξι να ρωτάμε περαστικούς. Ή να δούμε πότε έρχεται το λεωφορείο και να κανονίσουμε το πρόγραμμα μας.

Εδώ όμως βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται και μας κάνει την ζωή πιο άνετη, εμείς την χρησιμοποιούμε για να κρυφτούμε από τους φόβους μας.

Πριν 20 χρόνια για να γνωρίσει ένας άντρας μία γυναίκα, έπρεπε να σηκωθεί να πάει προς το μέρος της, να της συστηθεί και να της προτείνει να βγούνε. Για να γίνει αυτό έπρεπε να αφήσει στην άκρη τους φόβους του και να βρει το θάρρος να εκφράσει τις προθέσεις του.

Τώρα;

Τώρα δεν θα πάει στην κοπέλα που του αρέσει και θα καταφύγει σε κάποιο σαιτ γνωριμιών για να γλιτώσει την απόρριψή.

Δεν φταίει η τεχνολογία που φοβόμαστε την έκθεση. Η τεχνολογία είναι απλά ο καθρέφτης μας.

Δεν μαλώνουμε στο Twitter επειδή βλέπουμε κάποιο προκλητικό tweet αλλά επειδή είχαμε από πριν νεύρα και βρήκαμε μία καλή δικαιολογία να τα βγάλουμε. Μπορούμε να εκδηλώσουμε το μίσος που κρύβουμε μέσα μας χωρίς τις επιπτώσεις3. Δεν φταίει το Facebook που δεν έχουμε κάτι ουσιαστικό να μοιραστούμε με τους άλλους—ή για να είμαι πιο ακριβής, που φοβόμαστε να μοιραστούμε κάτι ουσιαστικό με τους άλλους.

Και σίγουρα δεν φταίει το Instagram, που είμαστε τόσο νάρκισσοι και θεωρούμε τους εαυτούς μας μοναδικές νιφάδες που ο κόσμος γυρίζει γύρω μας.

Ήμασταν έτσι, απλά η τεχνολογία προβάλει όλες τις πτυχές μας—ειδικά αυτές που θέλουμε να κρύψουμε.

Δεν υπάρχει επιστροφή

Το ξέρω ότι αναπολείς εκείνες τις εποχές που όλα ήταν πιο απλά και δεν ήμασταν συνδεδεμένοι 24/7 στο διαδίκτυο. Καλώς ή κακώς η τεχνολογία έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και δεν υπάρχει γυρισμός. Στο μέλλον θα είμαστε περισσότερο συνδεδεμένοι και εξαρτημένοι από την τεχνολογία. Τα κινητά τηλέφωνα, τα έξυπνα ρολόγια και τα τσιπ δεν θα είναι απλά και μόνο εργαλεία, αλλά προέκταση του εαυτού μας.

Σ’ ένα κόσμο γεμάτο περισπασμούς, που όλοι ψάχνουν την προσοχή μας—δίνουν ένα σκασμό λεφτά για να την αγοράσουν—η μόνη λύση για να καταφέρουμε να μην χαθούμε σε όλο αυτό το θόρυβο από πληροφορίες είναι η αυτοπειθαρχία. Να μάθουμε να ορίζουμε που αξίζει να δίνουμε την προσοχή μας και τον χρόνο μας γιατί αν δεν το κάνουμε αυτό τότε θα χαθούμε από τον ίδιο μας τον εαυτό και τις πραγματικές ανάγκες μας.


Newsletter Subscribe
Κάνε εγγραφή στο Newsletter, ώστε να λαμβάνεις τα τελευταία άρθρα άλλα και προτάσεις βιβλίων.
Όχι Spam. Η διεύθυνση email, δεν μοιράζεται με τρίτους και χρησιμοποιείτε αποκλειστικά για το newsletter.

Αναφορές

  1. Το κόλλημα με τα 90’s δεν είναι ελληνικό φαινόμενο
  2. Παλιά μπορούσες να καπνίσεις στο λεωφορείο, στο τρένο και στο αεροπλάνο.
  3. Αντίθετα από το Twitter, δεν μπορείς να αρχίζεις να φωνάζεις σε κάποιον, στον δρόμο, για να ξεδώσεις γιατί μάλλον…θα φας ξύλο.